Verhaal Werkspoorterrein: al eeuwenlang een industrieterrein
- Geschreven door Amsterdam Museum
- |
- Gepubliceerd op 04 mei 2012
- |
- 753 keer bekeken
- E-mail dit verhaal of deel dit verhaal op:
Het eiland Oostenburg kent een interessante en bedrijvige geschiedenis en is al eeuwenlang een groot ‘industrieterrein’ van Amsterdam. In de zeventiende eeuw wordt het eiland gedomineerd door de scheepswerven van de Verenigd Oostindische Compagnie. In de 19e eeuw is het terrein in handen van één van de grootste machinefabrieken in Nederland waar machines, locomotieven en dieselmotoren worden geproduceerd.
Van Gendthallen op het Oude Werkspoorterrein
Foto: Willem Velthoven
Van Gendthallen op het Oude Werkspoorterrein
Foto: Willem Velthoven
De V.O.C. kocht in 1661 het grootste gedeelte van Oostenburg, een aangeplempt eiland aan de oostkant van de stad. Aan het IJkant werden drie grote scheepshellingen gebouwd. Daarnaast stonden hier een enorme houtzagerij, pakhuizen waar de kostbaarheden uit Azië lagen opgeslagen en de Compagnieslijnbaan: de touwslagerij van de V.O.C. Dit gebouw had een lengte van 500 meter. Op Oostenburg liep Peter de Grote ‘stage’, om alles te leren over de kennis van de V.O.C. op het gebied van scheepsbouw. In 1799 werd de V.O.C. opgeheven en werd het terrein overgenomen door verschillende kleine bedrijfjes.
Lijnbaan Amsterdam
Collectie Fries Scheepvaart Museum Sneek
Lijnbaan Amsterdam
Collectie Fries Scheepvaart Museum Sneek
Bijna 30 jaar later werd Werkspoor N.V. opgericht door Paul van Vlissingen en Abraham Dudok van Heel. Het bedrijf werd al snel één van de bekendste en grootste machinefabrieken van Nederland. Het bedrijf legde zich toe op de productie van stoommachines, later kwamen daar ook locomotieven, treinstellen en dieselmotoren bij. In 1954 fuseerde het bedrijf met Stork, een machinefabriek uit Hengelo. Op dat moment waren de meeste productieactiviteiten al verplaatst naar een terrein in Utrecht.
Scheepsdieselmotor geproduceerd door Werkspoor N.V.
Afbeelding door C. Oortwijn
Scheepsdieselmotor geproduceerd door Werkspoor N.V.
Afbeelding door C. Oortwijn
Stork vertrekt definitief van het oude V.O.C. terrein in 1973, maar houdt het verleden van Werkspoor en de V.O.C. in leven door het Werkspoormuseum. Dit bedrijfsmuseum is gevestigd in het voorhuis van de Compagnieslijnbaan en dateert uit 1661. Het museum belicht het verleden van de V.O.C., maar richt zich ook op het industriële verleden van Werkspoor. Daarnaast wordt het pand door Stork gebruikt voor vergaderingen. Het Werkspoormuseum is alleen toegankelijk op afspraak.
Werkspoormuseum aan de Oostenburgergracht, gevestigd in een oud gebouw van de Admiraliteit van Amsterdam.
Foto: Pachango
Werkspoormuseum aan de Oostenburgergracht, gevestigd in een oud gebouw van de Admiraliteit van Amsterdam.
Foto: Pachango
Dit verhaal is onderdeel van de IJdijkenroute. Amsterdam en haar achterland danken hun bestaan aan de dijken die grotendeels zijn aangelegd rond de dertiende eeuw. Ze bescherm(d)en het land tegen het water. Vandaag de dag zijn veel van deze dijken nog terug te vinden in het landschap. In de stad zijn het levendige stadsstraten geworden, vol bijzondere plekken en verhalen. Volg de route met Oneindig Noord-Holland en ontdek de verborgen verhalen van de IJdijken!
Gerelateerde verhalen: 10 juni 1610: eerste Nederlandse nederzetting op Manhattan, Groen en rust in de Hortus Botanicus
